Een zero waste badkamer betekent niet dat je alle plastic spullen en verzorgingsproducten meteen moet vervangen. Sterker nog: gebruik eerst op wat je al hebt en kijk pas daarna naar een alternatief dat beter bij je routine past.
Juist in de badkamer gebruiken we veel producten die regelmatig worden vervangen of in een wegwerpverpakking zitten. Denk aan shampooflessen, wattenschijfjes, tandenborstels, scheermesjes en tandpastatubes.
Wanneer zo’n product aan vervanging toe is, kun je kijken of een herbruikbaar, navulbaar of verpakkingsarmer alternatief voor jou praktisch is.
In dit artikel bekijken we 6 swaps voor een zero waste badkamer: wat ze kunnen vervangen, waar je op kunt letten en wanneer zo’n overstap daadwerkelijk logisch is.
Geen perfecte plasticvrije badkamer dus, maar stap voor stap minder onnodig afval.
1. Shampoo bar in plaats van plastic flessen
Een shampoo bar is vaste shampoo in blokvorm. Doordat je geen traditionele fles vloeibare shampoo gebruikt, kan een bar helpen om verpakkingsmateriaal in je badkamer te verminderen.
Of een shampoo bar ook langer meegaat dan vloeibare shampoo verschilt per product en gebruik. Hoe vaak je je haar wast, hoeveel product je gebruikt en hoe je de bar bewaart spelen allemaal mee.
Laat een shampoo bar na gebruik vooral goed drogen. Op een zeepbakje of andere droge plek blijft de bar steviger en voorkom je dat hij onnodig snel zacht wordt.
Let bij het kiezen niet alleen op de verpakking. Kijk ook of de shampoo geschikt is voor jouw haar en hoofdhuid. Een shampoo bar is namelijk niet automatisch beter omdat hij vast of ‘natuurlijk’ is.
Zoek je een shampoo bar met weinig verpakkingsmateriaal? Dan kun je bijvoorbeeld kijken naar de shampoo bars van Zepig. Kies vooral een variant die past bij jouw haar en gebruik eerst op wat je nog in huis hebt.
2. Bamboe tandenborstel in plaats van plastic
Een bamboe tandenborstel kan een alternatief zijn voor een traditionele plastic tandenborstel. Vooral het handvat bestaat uit een ander materiaal, terwijl de borstelharen meestal nog van kunststof zijn.
Dat maakt een bamboe tandenborstel niet automatisch volledig plasticvrij of in iedere situatie de duurzaamste keuze. Kijk daarom ook naar de levensduur, verpakking en hoe je de tandenborstel na gebruik kunt afdanken.
Belangrijker is natuurlijk dat een tandenborstel goed doet waarvoor je hem gebruikt: je gebit goed reinigen. Kies daarom een borstel die bij je gebit en poetsgewoonten past en vervang hem wanneer de borstelharen versleten zijn.
Poets je liever elektrisch? Dan kun je ook kijken naar levensduur, vervangbare opzetborstels en mogelijkheden om onderdelen in te zamelen. Zo biedt Boombrush bijvoorbeeld een retourprogramma voor gebruikte opzetborstels.
Twijfel je tussen handmatig poetsen met bamboe en elektrisch poetsen? In onze gids duurzame tandenborstel kiezen: bamboe of elektrisch? vergelijken we de verschillende opties uitgebreider.
3. Herbruikbare wattenschijfjes
Gebruik je regelmatig wattenschijfjes voor het verwijderen van make-up of het aanbrengen van een verzorgingsproduct? Dan kunnen wasbare wattenschijfjes een praktisch alternatief zijn voor wegwerpvarianten.
Na gebruik was je ze en gebruik je ze opnieuw. Hoe lang ze meegaan hangt af van het materiaal, de kwaliteit en hoe intensief je ze gebruikt. Was ze volgens de instructies van de fabrikant en gebruik eventueel een waszakje, zodat de kleine schijfjes niet tussen ander wasgoed verdwijnen.
Ook hier hoef je bestaande wegwerpproducten niet meteen weg te gooien. Maak eerst op wat je nog hebt en stap daarna over als herbruikbare wattenschijfjes goed bij je routine passen.
Een voorbeeld zijn de wasbare wattenschijfjes van Bamboo Stories. Deze worden geleverd met een waszakje, zodat je ze gemakkelijk bij elkaar kunt houden tijdens het wassen.
Wil je naast het verminderen van wegwerpproducten ook je gezichtsverzorging eenvoudiger aanpakken? Lees dan onze gids over natuurlijke huidverzorging en een eenvoudige skincare routine.
4. Safety razor (veilig scheermes)
Een safety razor is een metalen scheermes waarbij je alleen het losse mesje vervangt. Daarmee gebruik je tijdens het scheren minder wegwerponderdelen dan bij veel scheersystemen met plastic cartridges of volledig wegwerpbare mesjes.
De houder zelf kan bij goed gebruik lange tijd meegaan. De losse mesjes zijn klein en meestal van metaal, maar hoe je ze het beste afdankt verschilt per gemeente en afvalinzamelaar. Bewaar gebruikte mesjes veilig en controleer lokaal waar je ze kunt inleveren.
Scheren met een safety razor werkt iets anders dan met een cartridge-systeem. Je hoeft meestal weinig druk te zetten en het kan even duren voordat je de juiste hoek en techniek hebt gevonden. Neem daarom vooral de tijd wanneer je voor het eerst overstapt.
Heb je thuis nog een goed werkend scheersysteem? Gebruik dat dan eerst. Een safety razor wordt pas een logische zero waste swap wanneer je daadwerkelijk toe bent aan vervanging en van plan bent hem langdurig te gebruiken.
5. Tandpastatabletten als alternatief voor een tube
Tandpastatabletten zijn een compact alternatief voor traditionele tandpasta uit een tube. Je kauwt een tablet fijn en poetst daarna met een natte tandenborstel zoals je gewend bent.
Voor een zero waste badkamer zijn ze vooral interessant vanwege de verpakking. Afhankelijk van het merk worden tabletten bijvoorbeeld verkocht in navulverpakkingen of verpakkingen met minder plastic. Controleer dit per product, want tandpastatabletten zijn niet automatisch verpakkingsvrij of plasticvrij.
Let bij tandpastatabletten niet alleen op duurzaamheid, maar vooral op goede bescherming van je gebit. Kies bij voorkeur een variant met fluoride en controleer hoeveel fluoride het product bevat. Bij twijfel over welke tandpasta of tandpastatabletten geschikt zijn voor jouw gebit kun je advies vragen aan je tandarts of mondhygiënist.
Een praktisch voordeel is dat tabletten weinig ruimte innemen en niet kunnen lekken. Dat kan ze ook handig maken voor onderweg of op reis.
Wil je tandpastatabletten proberen? HappySoaps heeft Tandpasta Tabs met fluoride en verkoopt hiervoor ook een losse navulverpakking. Daarmee kun je eerst ontdekken of poetsen met tabletten bij je dagelijkse routine past.
6. Zelf deodorant maken
Zelf deodorant maken kan een leuke manier zijn om met een paar basisproducten je eigen verzorgingsproduct te maken. Je bepaalt zelf welke ingrediënten je gebruikt en kunt een bestaand potje steeds opnieuw gebruiken.
Een eenvoudige DIY-deodorant wordt vaak gemaakt met ingrediënten zoals sheaboter, kokosolie en arrowrootpoeder. Sommige recepten bevatten ook baking soda. Dat kan bij sommige mensen echter huidirritatie veroorzaken, waardoor een recept zonder baking soda prettiger kan zijn.
Zelfgemaakt betekent bovendien niet automatisch duurzamer of beter voor je huid. Het is vooral interessant wanneer je de ingrediënten daadwerkelijk gebruikt, verpakkingen opnieuw benut en een recept vindt dat voor jou goed werkt. Koop je allerlei ingrediënten die vervolgens achter in de kast blijven staan, dan schiet je het doel voorbij.
Wil je het proberen? In onze uitgebreide gids zelf deodorant maken vind je verschillende recepten, waaronder een variant met en zonder baking soda, plus tips voor bewaren en gebruik.
Veelgestelde vragen over de zero waste badkamer
Wat is een zero waste badkamer?
Een zero waste badkamer is een badkamer waarin je probeert onnodig afval en wegwerpproducten te verminderen. Dat betekent niet dat alles plasticvrij moet zijn. Gebruik eerst wat je al hebt en kijk bij vervanging naar herbruikbare, navulbare of verpakkingsarme alternatieven die bij jouw routine passen.
Wat is de makkelijkste eerste stap naar een zero waste badkamer?
Begin bij een product dat je regelmatig gebruikt en toch binnenkort moet vervangen. Voor de één is dat een shampoo bar, voor de ander zijn het wasbare wattenschijfjes of een andere tandenborstel. Je hoeft niet meerdere producten tegelijk te vervangen.
Zijn shampoo bars geschikt voor ieder haartype?
Niet iedere shampoo bar is geschikt voor ieder haar of iedere hoofdhuid. Net als bij vloeibare shampoo verschillen de ingrediënten en samenstelling per product. Kijk daarom naar je haartype, eventuele gevoeligheden en de aanwijzingen van de fabrikant.
Is een bamboe tandenborstel beter dan een plastic tandenborstel?
Een bamboe handvat kan het gebruik van plastic verminderen, maar dat maakt de volledige tandenborstel niet automatisch duurzamer. Borstelharen zijn bijvoorbeeld vaak nog van kunststof. Voor je gebit is vooral belangrijk dat je goed poetst met een tandenborstel die bij je past.
Zijn tandpastatabletten een goed alternatief voor tandpasta?
Tandpastatabletten kunnen een praktisch alternatief zijn voor tandpasta uit een tube. Let daarbij niet alleen op de verpakking, maar ook op de samenstelling. Kies bij voorkeur een variant met fluoride en vraag bij twijfel advies aan je tandarts of mondhygiënist.
Moet ik bestaande badkamerproducten vervangen om zero waste te beginnen?
Nee. Gebruik producten en spullen die nog goed zijn eerst op. Iets weggooien puur om een duurzamer ogend alternatief te kopen zorgt juist voor extra afval. Kijk bij vervanging welke optie vervolgens het beste bij jouw gebruik past.
Conclusie: stap voor stap naar een zero waste badkamer
Een zero waste badkamer ontstaat niet door in één keer al je verzorgingsproducten en badkamerartikelen te vervangen. Gebruik eerst wat je hebt en kijk pas bij vervanging naar een alternatief dat beter bij jouw routine past.
Een shampoo bar, herbruikbare wattenschijfjes, een safety razor of tandpastatabletten kunnen helpen om bepaalde wegwerpproducten en verpakkingen te verminderen. Welke swaps zinvol zijn, verschilt per persoon.
Begin daarom klein en kies vooral oplossingen die je daadwerkelijk blijft gebruiken. Minder verspillen en spullen langer gebruiken is uiteindelijk belangrijker dan een badkamer die er perfect zero waste uitziet.
Wil je verder lezen over de milieu-impact van shampoo, zeep, cosmetica en andere verzorgingsproducten? Bekijk dan ook de informatie van Milieu Centraal over cosmetica en verzorgingsproducten.